Bedrijfsverplaatsing en kavelruil Woerdense Verlaat

Begeleiding van een bedrijfsverplaatsing van een melkveehouder gecombineerd met een kavelruil die voor meerdere ondernemers, met name melkveehouders, de verkaveling fors verbetert. Denk aan vergroting van huiskavels, extensivering en afstandsverkorting.

We begeleiden een melkveehouder bij de verplaatsing naar een beter verkaveld en beter ontsloten bedrijf. Het bestaande bedrijf wordt het jongvee-opfokbedrijf van deze ondernemer, waarin ook een niet agrarische neventak wordt gestart door de koper. De huiskavel van het huidige bedrijf wordt toegevoegd aan de huiskavel van de buurman melkveehouder. Ook vinden er verschuivingen van pachtgrond en eigendommen plaats in veldkavels, waardoor ook andere melkveehouders hun verkaveling verbeteren.

Coördinator uitvoeringsagenda Altena – Polder van de Toekomst

Gebiedspartijen begeleiden bij het uitwerken en in uitvoering nemen van projecten die het gebiedsproces concreet maken bij de agrarische ondernemers en daadwerkelijk bijdragen aan het realiseren van doelen op het gebied van landbouwstructuurversterking, biodiversiteit, vermindering van emissies en een beter waterbeheer en betere waterkwaliteit.

Gedurende het gebiedsproces dat 11 partijen samen volgen zijn tot wel 50 ‘projecten’ geformuleerd waarvan zeker de helft al in uitvoering is genomen door (groepjes van) gebiedspartijen. De andere projecten zijn in meerdere sessies besproken en afgetast is waar samenwerking, financiering en bemensing uitgewerkt kan worden. Dit heeft geleid tot diverse werkgroepen die projecten in een volgend stadium brengen. Zes partijen uit het samenwerkend gebiedsteam hebben we begeleid tot een formeel samenwerkingsverband met de HAS en vijf agrariërs. Voor hen hebben we  een grote SIG subsidie-aanvraag gedaan waarin vier projecten onder een samenbindend gebiedsplan zijn gebracht. 

Deze projecten zijn het Gemengd Bedrijf 2.0 (uitwisseling teelten en organische mest tussen akkerbouwers en veehouders), Landinrichting 2.0 (landbouwstructuurversterking met een grondbank die hand in hand gaat met grondverwerving voor ecologische verbindingszones, natuurvriendelijke oever en het natuurnetwerk Brabant), Mestverbetering (toevoegen biologische middelen aan de mest en meten werkzaamheid daarvan door emissies op verschillende manieren en verschillende momenten te meten) en aanleggen van voederhagen, heggen en andere landschapselementen.

Nulmeting Landbouwopgaven Altena – Polder van de Toekomst

Uitvoeren van een nulmeting landbouw in de gemeente Altena, de meest noordelijke gemeente van Noord-Brabant op een breed palet aan onderwerpen die relevant zijn voor het gebiedsproces Polder van de Toekomst.

In opdracht van de gemeente Altena zijn we samen met ROM3d geselecteerd om aan de basis van een goed gebiedsproces wat wordt getrokken door 11 samenwerkende gebiedspartijen objectief weer te geven waar de landbouw staat als het gaat om emissies, grondgebruik, type bedrijven, verdienvermogen, leveren van diensten op het gebied van natuur, biologische- en natuurinclusieve bedrijfsvoering enzovoorts. In gezamenlijke sessies zijn de onderwerpen bepaald waarop gemeten moest worden.

Samen met andere nulmetingen, zoals die van de natuur, emissies van verkeer, bedrijven en dergelijke, heeft de gemeente een ‘bibliotheek’ gemaakt van gegevens die in woord, getal en kaartbeeld raadpleegbaar blijven tijdens het gebiedsproces dat loopt. Actuele gegevens kunnen snel worden ingevoegd en de gegevens zijn middels een interactief dashboard benaderbaar.

Standpuntbepaling Landbouw Powerport

Begeleiden van het tot stand komen van een gedragen standpunt vanuit de landbouwsector ten aanzien van de Powerport Moerdijk – Amercentrale en de transitie van het landelijk gebied.

In opdracht van de ZLTO afdelingen Moerdijk en Amerstreek hebben we samen met ROM3d een proces doorlopen om te komen tot een standpunt van de landbouw ten aanzien van de Powerport. Dit betreft tot wel 700 hectare bedrijventerrein en verbindingen daartussen met kabels en leidingen tussen Haven- en industriegebied Moerdijk en de Amercentrale. Hier moeten ‘aanlandingen’ van grote windparken op zee komen. Dit brengt converters, waterstofgeneratie en opslag met zich mee. Daarbij is de transitie van de landbouw volop bezig teneinde te extensiveren en minder emissies te veroorzaken. Tel dit op bij de toename van bedrijvigheid rondom de circulaire economie zodat dit gebied met de beste landbouwgronden ter wereld heel wat voor haar kiezen krijgt.

Via werkgroepen die een afspiegeling van de landbouw vormden hebben we kansen, bedreigingen, perspectieven en gereedschappen geformuleerd die aan alle agrariërs zijn gepresenteerd. Hier bleek een breed draagvlak voor het opgestelde standpunt te zijn, waarmee de landbouwbelangenbehartiging zich gesteund voelt. Het proces en de doordachte manier van presenteren en weergeven van het standpunt is in goede aarde gevallen.

Kavelruil Wildertse Arm

Grondverwerving en kavelruil in Midden Brabant ten behoeve van een Ecologische verbindingszone in opdracht van de Duinboeren.

In opdracht van de Duinboeren heeft Optifield in de rol van grondverwerver en kavelruilcoördinator dit project in 2023 gerealiseerd. Een natte ecologische verbindingszone (EVZ) van circa 7,5 ha (circa 2,5 km x gemiddeld ruim 25 meter breed) verbindt nu bosgebied Huis ter Heide als meest westelijke uitloper van de Loonse en Drunense Duinen met de Onkelsloot, die al is ingericht. Een deel van de EVZ wordt gevormd door het landschappelijk deel van het zonnepark, dat ten noorden van de Coca-Cola fabrieken ontwikkeld is. Door middel van een tweetal opvolgende kavelruil kwam de uiteindelijke vorm tot stand. Ook werd een afrondingsaankoop door Natuurmonumenten onderdeel van de kavelruil.

Weidevogelkerngebied Zuidpolder, Pijnacker-Nootdorp

Ontwikkelen van een weidevogelkerngebied ten oosten van Delft. Met het instrument vrijwillige kavelruil worden de gronden op de juiste plek gelegd.

In opdracht van de gemeente Pijnacker-Noordorp realiseerde Optifield voor de Stichting Verbetering Landelijk Gebied deze grote kavelruil rondom een nieuw weidevogelkerngebied in de Zuidpolder van Delfgauw, tussen de N470 en Oude Leede. Grondeigenaren, pachters en andere belanghebbenden hebben hun grond ingebracht en afspraken gemaakt over de manier waarop de grond het beste verdeeld en gebruikt kan worden. Waar nodig zijn extra stukken grond verworven. Dit alles met als doel de natuurgronden aaneen te laten sluiten in de kern en voor boeren land dichterbij hun boerderij te realiseren. Hierdoor ontstaan zowel kansen voor de natuur als voor de landbouw.

Gebiedsproces en kavelruil Middelburg- en Tempelpolder

Als regisseur van het gebiedsproces en planvormer van een kavelruil koppelt Optifield een bedrijfsverplaatsing aan de inzet van eigendommen van de provincie om diverse doelen te realiseren, van waterberging tot weidevogels en van extensivering tot landbouwstructuurversterking.

Optifield wordt door de Stichting Verbetering Landelijk Gebied ingezet bij het realiseren van een opdracht van de Provincie Zuid-Holland om een gebiedsproces te regisseren. In samenwerking met de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Alphen aan den Rijn, Hoogheemraadschap Rijnland en LTO-Noord wordt daarnaast een grootschalige kavelruil, met daarin een volledige bedrijfsverplaatsing en de ontwikkeling van 40 ha optimaal weidevogelgrasland opgezet. Toen de Visie Agrarische Dageraad in Polder Middelburg en Tempelpolder, opgesteld door de WUR in het kader van Boer aan het Roer gereed was, waren de gebiedspartijen het er over eens dat een kavelruil vlot gestart moest worden. Het bieden van bouwstenen voor het lokaal uitwerken van het ZH-PLG als vervolg op Boer aan het Roer geeft energie aan en financiering van het gebiedsproces. 

Kavelruil Zoetermeerse Meerpolder

Deze kavelruil heeft één groot weidevogelkerngebied opgeleverd en de omliggende verkaveling is hierop aangepast.

De Zoetermeerse Meerpolder is een prachtige eivormige droogmakerij pal ten noorden van Zoetermeer. Met financiële middelen van de ‘landschapstafel’ trok de gemeente Zoetermeer dit project met medewerking van de provincie en het Hoogheemraadschap van Rijnland.

Na een inventarisatie in het voorjaar van 2019 heeft Optifield in het voorjaar van 2021 als onderaannemer van de Stichting Verbetering Landelijk Gebied een grote kavelruil gerealiseerd en extra grond verworven voor het  28 ha grote weidevogelgebied dat inmiddels gerealiseerd is. Omliggende boeren beheren ieder het aangrenzende deel van het weidevogelgebied, wat hen extra speelruimte in de bedrijfsvoering geeft en tot zo min mogelijk machinebewegingen in het gebied leidt. Er werd 52 hectare grond geruild tussen 14 eigenaren.

Kavelruil Achterwaterschap Oost

Een gecombineerd grondverwervings- en verkavelingsproject in de Alblasserwaard. Optifield voert deze opdracht uit voor haar opdrachtgever Stichting Verbetering Landelijk Gebied.

Voor de Stichting Verbetering Landelijk Gebied zijn wij in opdracht van Waterschap Rivierenland continu bezig met grondverwerving en kavelruil ten zuiden van de het Achterwaterschap. Dit is een belangrijke boezemwatergang in de Alblasserwaard. De zuidelijke kade van deze boezem blijkt niet sterk genoeg naar huidige maatstaven. De kade dient verbreed te worden en de provincie Zuid-Holland heeft daarnaast ook nog een opgave voor de realisatie van een Ecologische Verbindingszone (EVZ). Hiervoor is het noodzakelijk dat aangelegen grondeigenaren een strook grond afstaan. Wij combineren dit vraagstuk met landbouwstructuurversterking.

Onderwaterdrainage

In opdracht van Agrarische Natuurvereniging De Utrechtse Venen voerde Optifield het onderwaterdrainageproject Groot Wilnis-Vinkeveen en Zegveld-Noord uit. Naast de coördinatie voor het deelgebied Zegveld-Noord, was de projectleiding in handen van Optifield.

Bodemdaling en CO2-uitstoot is een steeds groter wordend probleem in het Groene Hart van Nederland. De grondsoort bestaat daar grotendeels uit veen en dat maakt het agrarisch gebruik niet eenvoudig. Door aanleg van drainage waarbij de uitloop van de drains onder slootpeil liggen, ontstaan er twee voordelen: in natte perioden wordt overtollig water sneller afgevoerd en in droge perioden trekken de drains water aan, zodat het grondwaterpeil wordt verhoogd. Deze verhoging remt de bodemdaling.

ANV de Utrechtse Venen ontving van de provincie Utrecht subsidie om in twee gebieden ca. 400 ha onderwaterdrainage te laten aanleggen: Groot Wilnis-Vinkeveen en Zegveld-Noord. In beide gebieden konden grondeigenaren met 75% onderwaterdrainage laten aanleggen.

Na een aarzelende start kwam het project in 2018 goed uit de startblokken: uiteindelijk is ca. 365 ha onderwaterdrainage aangelegd!