Categorie: Kavelruil

Kavelruil Achterwaterschap Oost

Een gecombineerd grondverwervings- en verkavelingsproject in de Alblasserwaard. Optifield voert deze opdracht uit voor haar opdrachtgever Stichting Verbetering Landelijk Gebied.

Voor de Stichting Verbetering Landelijk Gebied zijn wij in opdracht van Waterschap Rivierenland continu bezig met grondverwerving en kavelruil ten zuiden van de het Achterwaterschap. Dit is een belangrijke boezemwatergang in de Alblasserwaard. De zuidelijke kade van deze boezem blijkt niet sterk genoeg naar huidige maatstaven. De kade dient verbreed te worden en de provincie Zuid-Holland heeft daarnaast ook nog een opgave voor de realisatie van een Ecologische Verbindingszone (EVZ). Hiervoor is het noodzakelijk dat aangelegen grondeigenaren een strook grond afstaan. Wij combineren dit vraagstuk met landbouwstructuurversterking.

Kavelruil Kamerik

Aftrap van deze kavelruil was in 2016 met een gebiedsinventarisatie, die in 2019  heeft geleid tot een projectplan en een subsidieverstrekking. Na een aantal groepsbijeenkomsten per deelgebied is er vanwege Covid individueel doorgewerkt naar een geweldige kavelruil in het voorjaar van 2023 ter grootte van 336 ha met 39 partijen.

De eerste stap van dit project is gezet in 2016. In het gebied Kamerik-  Harmelen is toen in een aantal bijeenkomsten geïnventariseerd hoe de toenmalige verkaveling was en of men mogelijkheden zag deze te verbeteren. Uit dat onderzoek bleek al snel dat er veel geïnteresseerden waren die d.m.v. een kavelruil de efficiency van hun bedrijf wilden vergroten. Ook een aantal gebiedsdoelen wil de provincie met dit project realiseren, zoals het tegengaan  van bodemdaling , uitbreiden van weidevogelbeheer en het verminderen van de landbouwverkeersbewegingen. Met een projectplan is in 2019 subsidie verkregen voor uitvoering van het ruilplan. Voor de verschillende gebiedsdoelen is een aantal informatieavonden geweest voor de grondeigenaren en pachters met daarop volgende gezamenlijke planvormingssessies. Echter Covid gooide roet in het eten. Toch zijn er in de loop van de tijd veel gegevens verzameld en daarmee plannen gevormd. Deze plannen werden in de loop van 2020 en begin 2021 verder uitgewerkt met de inbreng  van ongeveer 80 ha provinciegrond.

Dit alles leidde tot een  taxatierijp plan medio 2021 met een deelruil aan de Gerverscop. In de loop van 2022 werden de puntjes op de i gezet voor de rest van het ruilplan. In februari 2023 is dan ook de kavelruilovereenkomst door 39 partijen getekend waarna in mei de akte is gepasseerd. Uiteindelijk is er 336 ha geruild, 22 ha natuur gerealiseerd in Nieuwkoop, zijn de huiskavels met 86 ha gegroeid en is het agrarisch natuurbeheer met 140 ha gegroeid. Daarnaast is er nog een toezegging voor de aanleg van 65 ha waterinfiltratiesysteem om de bodemdaling in een deel van het gebied tegen te gaan. Al met al een prachtige kavelruil met veel winnaars, zowel voor de landbouw als voor de invulling van maatschappelijke doelen.

 

Herstructurering Duin- en Bollenstreek

Onderzoek naar en realisatie van herstructurering van clusters van kwekers in de Duin- en Bollenstreek voor Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM).

De Duin- en Bollenstreek is van oudsher een belangrijk teelt- en handelsgebied voor de bloembollenteelt. Om het gebied toekomstbestendig te houden voor de teelt van bollen, wil de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) het gebied herstructureren. Bijvoorbeeld met vrijwillige kavelruil en door het verbeteren van vorm, omvang, ontwatering of ontsluiting van percelen.

In opdracht van de GOM inventariseerde de Stichting Verbetering Landelijk Gebied waaraan op bedrijfs- en perceelniveau behoefte is. Dit onderzoek is gedaan met één op één gesprekken met zo’n 125 eigenaren van bollengrond en bollentelers. Met de informatie die uit de gesprekken komt, kan de GOM maatregelen in gang gaan zetten.

In 2025 is na enkele jaren van radiostilte begonnen in kleine groepjes herverkavelingen te maken. Grotere, rechtere percelen zorgen voor minder slootkant en dus minder teeltvrije zones en verbeteren tevens de afwatering. 

 

Vrijwillige kavelruil Alblasserwaard Oost

Na het succesvolle project in het westen van de Alblasserwaard, werd er begin 2017 een nieuw project opgestart in het oosten van de Alblasserwaard. Meerdere deelruilen kwamen tot stand en er werd een bijdrage geleverd aan een gebiedsdoel van het waterschap.

Na het succesvolle project ‘Alblasserwaard West’, werd door de werkgroep besloten om een nieuw project in het oosten van de Alblasserwaard op te starten.

Stichting Kavelruil Zuid-Holland gaf Optifield opnieuw de opdracht om de rol van projectleider/kavelruilcoördinator op zich te nemen.

In een gebied van ca. 8.000 ha groot werd geprobeerd om op vrijwillige basis grond te ruilen. In totaal kwamen 7 deelruilen tot stand en waarbij 191 ha grond van eigenaar wisselde. Ook werd er over een lengte van 1.750 mtr. grond verworven voor Waterschap Rivierenland. Hierdoor kan de kade langs de Peursumsche Vliet worden versterkt.

Kavelruilcoördinator/gebiedscoördinator Midden-Delfland

Met behulp van grond en diverse instrumenten stimuleren van de agrarische activiteiten in combinatie met het versterken van het landschap.

De gemeente Midden-Delfland wil het agrarische cultuurlandschap beschermen, omdat het van groot belang is voor de leefomgeving van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De melkveehouderij is hierin cruciaal. De gemeente werkt nauw samen met LTO-Noord afdeling Delflands Groen.

In het kader van de Bestuurlijke Overeenkomst IODS is het project Grondinstrument opgezet. Doel is om het open agrarische gebied te stimuleren met behoud van een economisch duurzame agrarische sector. Het Grondinstrument wil:

  • De beschikbaarheid van grond voor de grondgebonden landbouw bevorderen
  • Maatwerkondersteuning bieden aan boeren die grond van anderen willen overnemen
  • Een effectieve jurdisch-planologische bescherming van agrarische grond bewerkstelligen
  • Maatschappelijke diensten van boeren ondersteunen om de economische basis onder het bedrijf te versterken

Een concrete maatregel is om vrijwillige kavelruil te stimuleren. De gemeente heeft de financiële middelen om als Grondbank te kunnen optreden, door tijdelijk gronden te kopen. Verder werken ondersteunen we de gemeente bij het uitgeven van pachtgronden. In 2024 kwam een grote kavelruil in de Zuidbuurt en de Commandeurspolder tot stand waarbij melkveehouders extensiveerden door grond van de gemeente via kavelruil te verwerven. Ook Staatsbosbeheer versterkte een natuurgebied in deze ruil.

Weidevogelbeheer is een belangrijk thema in Midden-Delfland. Heel actueel is het zoeken naar methoden om langjarig weidevogelbeheer te integreren in de agrarische bedrijfsvoering. Daarvoor werd onlangs in de Klaas Engelbrechtspolder een kavelruil gerealiseerd met daarin 19 ha weidevogelgebied in eigendom van agrariërs.