Stan Gloudemans Archives

Quick scan verkaveling en ruilplan Doornspijk en Oosterwolde

Opstellen van een verkavelingsplan en doorrekenen voordelen voor extensivering, huiskavelvergroting en afstandsverkorting. Presentatie aan potentiële deelnemers.

Voor de tweede maal was de provincie Gelderland voornemens een grote boerderij in Doornspijk te koop aan te bieden, die in het kader van de Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS) was aangekocht. Het samenwerkingsverband Vier Merken wil graag een melkveehouder uit ’t Harde op deze boerderij plaatsen en de veldkavels van de GMS locatie samen met alle gronden van de verplaatser gebruiken voor herverkaveling en extensivering van een dertigtal melkveehouders. In opdracht van het collectief voor agrarisch natuurbeheer deden we bureauonderzoek naar de mogelijkheden om dat verkavelingsplan uit te voeren. Een extensivering van 185 hectare bleek mogelijk. De ruim 20 centrale deelnemers kunnen hun huiskavel van gemiddeld 34 naar 44 ha vergroten en veldkavels komen dichterbij en geconcentreerder te liggen.

Het plan hebben we aan de potentiële deelnemers gepresenteerd en werd enthousiast ontvangen. Helaas is de uitvoering van het project uitgesteld vanwege de rechterlijke uitspraak over intern salderen, waardoor de provincie de verkoop van de boerderij voor een tweede maal introk.

Onderdeel landinrichting in Regiodeal

Uitwerken van het onderdeel Landinrichting binnen de Regiodeal tussen het Rijk en 7 samenwerkende gemeenten in Zuid-Holland en Utrecht.

Onze grootste opdrachtgever Stichting Verbetering Landelijk Gebied werd in 2024 gevraagd voor de Regiodeal tussen het Rijk en 7 samenwerkende gemeenten op de grens van Zuid-Holland en Utrecht het onderdeel landinrichting uit te werken. Vanuit gebiedskennis, de subsidieregeling en ervaring met vergelijkbare processen in onder andere Altena (Noord-Brabant) werkten we dit uit. We leverden kennis voor een op te zetten grondbank, een bedrijfsverplaatsingsregeling, de begroting en bemensing. Later in 2025 zal de Regiodeal worden uitgewerkt tot op uitvoering gerichte projecten.

Akkerbouw kavelruil Abbenbroek

Begeleiding van een grote akkerbouw kavelruil met meer dan twee niet agrarische doelen, zodat provinciale subsidie werd verkregen.

Twee akkerbouwers namen ieder de helft van een stoppend akkerbouwbedrijf over, ruilden onderling en maakten de verruiming van een erf van een hovenier mogelijk, wat mede tot vormverbetering van hun kavels leidde. Deze kavelruil maakte het mogelijk op een grote oppervlakte met veel betere kunstmeststrooiers en spuittechnieken te gaan werken waardoor het gebruik van deze hulpstoffen afneemt. Ook werd het landschap verfraaid met een prachtige erf omzoming van de hovenier. Al met al konden we de provincie Zuid-Holland meenemen in het realiseren van meer dan twee niet agrarische doelen waardoor projectsubsidie werd verkregen.

Begeleiding kavelruil ’t Gagel in Lochem voor Lenteland

Flits kavelruil rondom de aankoop van een regeneratieve boerderij in combinatie met het maken van gebruiksafspraken voor de eerstkomende jaren.

Een kavelruilproject dat van kop tot staart 2 maanden duurde was ons ook nog niet eerder gelukt. In de basis was er overeenstemming over de aankoop van boerderij ’t Gagel door Lenteland, een beweging die elk jaar 2 boerderijen wil kopen en volledig regeneratief wil voortzetten met burgerparticipatie. Maar de wens om de veldkavels binnen twee maanden te ruilen met andere agrariërs en eventueel ook wat grond af te stoten moest met stoom en kokend water vervuld worden omdat de aktedatum al gepland stond.

Maar vanuit kennis en ervaring is ons dit toch gelukt en deden uit het niets vier andere omliggende agrariërs mee. Desgevraagd maakten we meteen ook samenwerkingsafspraken tussen die boeren en Lenteland voor de eerstkomende jaren op het gebied van grondgebruik zonder kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen, omdat Lenteland zo snel ook niet zoveel grond in beheer kon nemen.

Kavelruil Schuwacht Lekkerkerk

Kavelruil rondom een bedrijfsverplaatsing van Lekkerkerk naar Friesland.

Goede resultaten kunnen lang onthouden worden. We zijn door de zoon van een deelnemer van Kavelruil Schuwacht uit circa 2002 betrokken bij zijn verplaatsing in het begin van 2024 naar Friesland. De grond ’thuis’ werd verdeeld en herverkaveld onder de collega’s. Het erf en gebouwen en een kleinere huiskavel bleven in gebruik als melkveebedrijf van de vader van de verplaatsende zoon. Die vader was zelf in 2002 de grootste deelnemer in de kavelruil. Het geheel moest onder grote tijdsdruk plaatsvinden, waardoor onze geautomatiseerde productie van staten van inbreng en toedeling goed van pas kwam, omdat er honderden kadastrale nummers waren betrokken.

Coördinator uitvoeringsagenda Altena – Polder van de Toekomst

Gebiedspartijen begeleiden bij het uitwerken en in uitvoering nemen van projecten die het gebiedsproces concreet maken bij de agrarische ondernemers en daadwerkelijk bijdragen aan het realiseren van doelen op het gebied van landbouwstructuurversterking, biodiversiteit, vermindering van emissies en een beter waterbeheer en betere waterkwaliteit.

Gedurende het gebiedsproces dat 11 partijen samen volgen zijn tot wel 50 ‘projecten’ geformuleerd waarvan zeker de helft al in uitvoering is genomen door (groepjes van) gebiedspartijen. De andere projecten zijn in meerdere sessies besproken en afgetast is waar samenwerking, financiering en bemensing uitgewerkt kan worden. Dit heeft geleid tot diverse werkgroepen die projecten in een volgend stadium brengen. Zes partijen uit het samenwerkend gebiedsteam hebben we begeleid tot een formeel samenwerkingsverband met de HAS en vijf agrariërs. Voor hen hebben we een grote SIG subsidie-aanvraag gedaan waarin vier projecten onder een samenbindend gebiedsplan zijn gebracht.

Deze projecten zijn het Gemengd Bedrijf 2.0 (uitwisseling teelten en organische mest tussen akkerbouwers en veehouders), Landinrichting 2.0 (landbouwstructuurversterking met een grondbank die hand in hand gaat met grondverwerving voor ecologische verbindingszones, natuurvriendelijke oever en het natuurnetwerk Brabant), Mestverbetering (toevoegen biologische middelen aan de mest en meten werkzaamheid daarvan door emissies op verschillende manieren en verschillende momenten te meten) en aanleggen van voederhagen, heggen en andere landschapselementen.

Nulmeting Landbouwopgaven Altena – Polder van de Toekomst

Uitvoeren van een nulmeting landbouw in de gemeente Altena, de meest noordelijke gemeente van Noord-Brabant op een breed palet aan onderwerpen die relevant zijn voor het gebiedsproces Polder van de Toekomst.

In opdracht van de gemeente Altena zijn we samen met ROM3d geselecteerd om aan de basis van een goed gebiedsproces wat wordt getrokken door 11 samenwerkende gebiedspartijen objectief weer te geven waar de landbouw staat als het gaat om emissies, grondgebruik, type bedrijven, verdienvermogen, leveren van diensten op het gebied van natuur, biologische- en natuurinclusieve bedrijfsvoering enzovoorts. In gezamenlijke sessies zijn de onderwerpen bepaald waarop gemeten moest worden.

Samen met andere nulmetingen, zoals die van de natuur, emissies van verkeer, bedrijven en dergelijke, heeft de gemeente een ‘bibliotheek’ gemaakt van gegevens die in woord, getal en kaartbeeld raadpleegbaar blijven tijdens het gebiedsproces dat loopt. Actuele gegevens kunnen snel worden ingevoegd en de gegevens zijn middels een interactief dashboard benaderbaar.

Standpuntbepaling Landbouw Powerport

Begeleiden van het tot stand komen van een gedragen standpunt vanuit de landbouwsector ten aanzien van de Powerport Moerdijk – Amercentrale en de transitie van het landelijk gebied.

In opdracht van de ZLTO afdelingen Moerdijk en Amerstreek hebben we samen met ROM3d een proces doorlopen om te komen tot een standpunt van de landbouw ten aanzien van de Powerport. Dit betreft tot wel 700 hectare bedrijventerrein en verbindingen daartussen met kabels en leidingen tussen Haven- en industriegebied Moerdijk en de Amercentrale. Hier moeten ‘aanlandingen’ van grote windparken op zee komen. Dit brengt converters, waterstofgeneratie en opslag met zich mee. Daarbij is de transitie van de landbouw volop bezig teneinde te extensiveren en minder emissies te veroorzaken. Tel dit op bij de toename van bedrijvigheid rondom de circulaire economie zodat dit gebied met de beste landbouwgronden ter wereld heel wat voor haar kiezen krijgt.

Via werkgroepen die een afspiegeling van de landbouw vormden hebben we kansen, bedreigingen, perspectieven en gereedschappen geformuleerd die aan alle agrariërs zijn gepresenteerd. Hier bleek een breed draagvlak voor het opgestelde standpunt te zijn, waarmee de landbouwbelangenbehartiging zich gesteund voelt. Het proces en de doordachte manier van presenteren en weergeven van het standpunt is in goede aarde gevallen.

Kavelruil Wildertse Arm

Grondverwerving en kavelruil in Midden Brabant ten behoeve van een Ecologische verbindingszone in opdracht van de Duinboeren.

In opdracht van de Duinboeren heeft Optifield in de rol van grondverwerver en kavelruilcoördinator dit project in 2023 gerealiseerd. Een natte ecologische verbindingszone (EVZ) van circa 7,5 ha (circa 2,5 km x gemiddeld ruim 25 meter breed) verbindt nu bosgebied Huis ter Heide als meest westelijke uitloper van de Loonse en Drunense Duinen met de Onkelsloot, die al is ingericht. Een deel van de EVZ wordt gevormd door het landschappelijk deel van het zonnepark, dat ten noorden van de Coca-Cola fabrieken ontwikkeld is. Door middel van een tweetal opvolgende kavelruil kwam de uiteindelijke vorm tot stand. Ook werd een afrondingsaankoop door Natuurmonumenten onderdeel van de kavelruil.

Weidevogelkerngebied Zuidpolder, Pijnacker-Nootdorp

Ontwikkelen van een weidevogelkerngebied ten oosten van Delft. Met het instrument vrijwillige kavelruil worden de gronden op de juiste plek gelegd.

In opdracht van de gemeente Pijnacker-Noordorp realiseerde Optifield voor de Stichting Verbetering Landelijk Gebied deze grote kavelruil rondom een nieuw weidevogelkerngebied in de Zuidpolder van Delfgauw, tussen de N470 en Oude Leede. Grondeigenaren, pachters en andere belanghebbenden hebben hun grond ingebracht en afspraken gemaakt over de manier waarop de grond het beste verdeeld en gebruikt kan worden. Waar nodig zijn extra stukken grond verworven. Dit alles met als doel de natuurgronden aaneen te laten sluiten in de kern en voor boeren land dichterbij hun boerderij te realiseren. Hierdoor ontstaan zowel kansen voor de natuur als voor de landbouw.